Κρίση στο Ιράν: Οι αντοχές του θεοκρατικού καθεστώτος και οι επιδράσεις μιας ενδεχόμενης ανατροπής του/ Συνέντευξη στο site του OMEGA Channel Κύπρου

Κρίση στο Ιράν: Οι αντοχές του θεοκρατικού καθεστώτος και οι επιδράσεις μιας ενδεχόμενης ανατροπής του

OMEGA LIVE, ειδησεογραφικό portal του OMEGA Channel Κύπρου

omegalive.com.cy/kosmos/krisi-sto-iran-oi-antoxes-toy-theokratikoy-kathestotos-kai-oi-epidraseis-mias-endexomenis-anatropis-toy/  

"Tο θεοκρατικό καθεστώς, το οποίο μετρά ήδη μισό αιώνα διακυβέρνησης, έχει βρεθεί ανά διαστήματα αντιμέτωπο με τη δυσαρέσκεια των πολιτών του, η οποία κάθε φορά εκφράζεται με διαφορετικά επίπεδα έντασης. Αυτό, ωστόσο, που διαφοροποιεί τις εξεγέρσεις που έλαβαν χώρα το τελευταίο διάστημα σύμφωνα με τον διεθνολόγο και πολιτικό αναλυτή, κ. Θεόδωρο Τσίκα, είναι η μαζικότητα που τις χαρακτηρίζει. Πρόκειται για διαδηλώσεις που άρχισαν να αλλάζουν μορφή, καταλήγοντας σε έναν πιο ευρύ, πολυστρωματικό και πολιτικοποιημένο αγώνα, με ζητήματα που ξεπερνούν πλέον την οικονομία και αμφισβητούν ευθέως την ίδια τη νομιμοποίηση του θεοκρατικού καθεστώτος που βρίσκεται στο τιμόνι της ηγεσίας από το 1979. Πλέον, οι διαδηλώσεις αποκτούν μια συλλογική ταυτότητα. Πολίτες βγαίνουν στους δρόμους φωνάζοντας συνθήματα ανεξαρτήτως κοινωνικού υπόβαθρου. Μάλιστα, ανάμεσα στους διαδηλωτές εντοπίζονται πλέον και ομάδες που στο παρελθόν είχαν υιοθετήσει πιο διστακτική στάση απέναντι σε τέτοιου είδους κινητοποιήσεις ή ανήκαν σε πιο συντηρητικές ομάδες. Συνεπώς, πρόκειται για μια συλλογική εξέγερση που διεκδικεί όχι απλώς οικονομικές μεταρρυθμίσεις, αλλά μια βαθύτερη πολιτική αλλαγή και το τέλος του αυταρχισμού."

"Στη μαζική αυτή διεκδίκηση, το καθεστώς απάντησε με κατάφωρα σκληρή καταστολή, καθώς πλέον γίνεται λόγος για χιλιάδες διαδηλωτές που έχουν σκοτωθεί και δεκάδες χιλιάδες που έχουν συλληφθεί. Σημειώνεται, δε, ότι δημοσιογραφικές και ανθρωπιστικές οργανώσεις καταγγέλλουν πως ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να είναι πολύ μεγαλύτερος από τα μέχρι στιγμής γνωστά στοιχεία."

"Βασική πρακτική της στρατηγικής καταστολής της πρωτοφανούς κοινωνικοπολιτικής εξέγερσης υπήρξε το διαδικτυακό μπλακάουτ που επέβαλε το θεοκρατικό καθεστώς. Όπως εξηγεί ο κ. Τσίκας, πρόκειται για μια τακτική που εξυπηρετεί δύο βασικούς σκοπούς.

Όσον αφορά το εσωτερικό, η συλλογική αυτή εξέγερση, παρά το μέγεθός της, υστερεί σε κάτι πολύ βασικό: τον συντονισμό. Δεν αποτελεί μια δομημένη και μελετημένη κίνηση με σαφή ιδεολογία, στόχους και μεθοδολογία, αλλά ένα αυθόρμητο κίνημα. Το γεγονός αυτό εκμεταλλεύεται το θεοκρατικό καθεστώς, το οποίο αποσκοπεί στο να εμποδίσει το κίνημα να αποκτήσει συγκεκριμένη μορφή. Για τον λόγο αυτό στέρησε την πρόσβαση στο διαδίκτυο, το οποίο αποτελεί πρόσφορο έδαφος συντονισμού (ιδίως για τις νεότερες γενιές) προκειμένου να αποτρέψει τη συγκρότησή του.

Ωστόσο, η αποκοπή του διαδικτύου εξυπηρετεί και έναν δεύτερο στόχο: τον περιορισμό της εικόνας που το θεοκρατικό καθεστώς δεν επιθυμεί να προβληθεί στο διεθνές στερέωμα. Πρόκειται για μια προσπάθεια να μην επιτραπεί στη διεθνή κοινότητα να αντιληφθεί το μέγεθος της κρίσης που αντιμετωπίζει, καθώς και την κτηνωδία που λαμβάνει χώρα στο εσωτερικό του κράτους, με τη βίαιη καταστολή και τον θάνατο χιλιάδων διαδηλωτών."

Συνεπώς, το ερώτημα που τίθεται είναι ένα: μπορεί το θεοκρατικό καθεστώς να καταρρεύσει;

"Ο κ. Τσίκας απαντά ότι δεν μπορεί να δοθεί απάντηση με βεβαιότητα. Ωστόσο, επισημαίνει πως, εάν η παρούσα εξέγερση εξελιχθεί σε ένα συγκροτημένο και οργανωμένο κίνημα -ή λειτουργήσει ως καταλύτης για τη δημιουργία ενός- τότε το ενδεχόμενο αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί. Παράλληλα, εξηγεί ότι, ακόμη και αν το καθεστώς καταφέρει να διατηρήσει την εξουσία του, έχει δεχθεί κατά καιρούς σοβαρά πλήγματα, με τα τρέχοντα γεγονότα να συνιστούν ίσως το ισχυρότερο έως σήμερα. Υπό αυτές τις συνθήκες, εκτιμά ότι το καθεστώς ενδέχεται να προχωρήσει σε περιορισμένες υποχωρήσεις, στο πλαίσιο μιας ελεγχόμενης εκτόνωσης της κοινωνικής αγανάκτησης και δυσαρέσκειας που έχει συσσωρευτεί εναντίον του.

Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Τσίκας τονίζει ότι οποιαδήποτε μεταβολή στο εσωτερικό του Ιράν, ανεξαρτήτως κλίμακας, δύναται να επιφέρει επιδράσεις σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.

Ερωτηθείς σχετικά με τους λόγους για τους οποίους τα αραβικά κράτη επιλέγουν να τηρούν σιγή ιχθύος, αντί να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για την ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν, ο κ. Τσίκας απαντά ότι ακόμη και κράτη που αντιλαμβάνονται το Ιράν ανταγωνιστικά (όπως η Σαουδική Αραβία) επιλέγουν τον ρόλο του παρατηρητή για μια σειρά λόγων, εκφράζοντας παράλληλα φόβους για μια ανεξέλεγκτη κατάρρευση του καθεστώτος. Αρχικά, ορισμένα από αυτά διαθέτουν επίσης αυταρχικά και καταπιεστικά πολιτικά συστήματα. Άρα, μια επιτυχής εξέγερση στην ευρύτερη «γειτονιά» τους θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ερέθισμα και για τις δικές τους κοινωνίες. Επιπλέον, το Ιράν ελέγχει σημαντικό μερίδιο της παγκόσμιας εξαγωγής πετρελαίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε απότομη πολιτική ανατροπή πηγή έντονης αβεβαιότητας. Τέλος, σε περίπτωση που προκύψουν προσφυγικά κύματα, τα αραβικά κράτη θα είναι τα πρώτα που θα κληθούν να τα διαχειριστούν."